หนังสือ : ละครการเมือง 24 มิถุนายน 2475

โดย : แถมสุข นุ่มนนท์

จำนวน : 263 หน้า

.

"ละครการเมือง 24 มิถุนายน 2475" (ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 3) หนังสือที่ถูกจัดพิมพ์ขึ้นในงานพระราชทานเพลิงศพ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.แถมสุข นุ่มนนท์ หนึ่งในวิชาการด้านประวัติศาสตร์คนสำคัญของประเทศไทย ที่เป็นการหยิบเอาหนังสือเล่มเก่ามาปรับปรุงใหม่อีกครั้ง ซึ่งในระหว่างของการแก้ไขเพิ่มเติมเนื้อหาของหนังสือเล่มนี้ ผู้เขียนได้จากไปก่อนที่หนังสือฉบับแก้ไขจะดำเนินการได้เสร็จสมบูรณ์ แต่เมื่อเทียบกับฉบับพิมพ์ครั้งที่ 1 ที่จำนวนหน้ามีอยู่ไม่เกิน 100 หน้านั้น ในการปรับปรุงอีกครั้งได้แสดงให้เห็นว่ามีหลายส่วนตอนของหนังสือเล่มนี้ที่ถูกเพิ่มเข้ามา

.

หากพูดถึงหนังสือ "ละครการเมือง 24 มิถุนายน 2475" หลายคนหากอ่านหนังสือเล่มนี้จากสายตาของยุคสมัย และชุดข้อมูลที่มีอยู่ในปัจจุบัน ก็อาจจะรู้สึกขัดใจกีบการอ่านเนื้อหาที่ปรากฏิอยู่ใน "ละครการเมือง 24 มิถุนายน 2475" เล่มนี้บ้างไม่มากก็น้อย อาจจะด้วยหลักฐานที่ถูกหยิบยกมาไว้ในหนังสือเล่มนี้เป็นบันทึกประวัติศาสตร์ของกลุ่มอำนาจเก่า และผู้รับใช้ใกล้ชิด ทำให้เนื้อหาของหลักฐานที่ปรากฏอาจจะขัดใจผู้อ่านที่เคยอ่านหลักฐานหรืองานประวัติศาสตร์ที่ศึกษาแนวคิดของอีกกลุ่มมาแล้ว อย่างที่บอกว่าหากย้อนดูช่วงเวลาที่ "ละครการเมือง 24 มิถุนายน 2475" ถูกพิมพ์ขึ้นครั้งแรกในปี "พ.ศ. 2535" ในช่วงเวลาดังกล่าวกระแสการรับรู้เรื่องราวและเรื่องเล่าของ "คณะราษฎร" ปรากฏอยู่ในฐานะของ "ตัวร้ายในประวัติศาสตร์" อีกทั้งช่วงเวลาดังกล่าวกระแสที่มองว่าการปฏิวัติ พ.ศ. 2475 เป็นช่วงเวลาของการ "ชิงสุกก่อนห่าม" ก็เป็นที่รับรู้และถูกพูดถึงเป็นวงกว้าง หากเราอ่านงายเทียบเทียงบริบทของช่วงเวลาดังกล่าว (2535) เราจะพบว่าช่วงเวลาระหว่างและหลังจากนั้นคือกระแสสูงของสถาบันฯ และงานศึกษาทางประวัติศาสตร์หลายชิ้นก็มุ่งไปที่เรื่องดังกล่าว รวมถึงข้อจำกัดในเรื่องของหลักฐานทางประวัติศาสตร์ของระบบเอกสารและการจดบันทึกของไทยเองก็เป็นไปในทางบันทึกของคนบางกลุ่ม จึงไม่แปลกที่เมื่อเอาหลักฐานที่มีและปรากฏหลาย ๆ ชิ้นมาวางต่อกันกระแสของการ "ชิงสุกก่อนห่าม" จึงดูเป็นเหตุเป็นผลอยู่ในช่วงเวลานั้น ความน่าตลกประการหนึ่ง คือ กระทั่งยุคปัจจุบัน (2565) การหยิบเอาการต่อสู้ในเรื่องของ "การชิงสุกก่อนห่าม" ก็กลับมาอีกครั้งในสังคม ทั้งที่เวลาผ่านมา 90 ปีนับตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงเมื่อย่ำรุ่งของวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 แต่กว่า 90 ปีที่ผ่านมาสังคมไทยดูจะยังวนเป็นวงกลมที่วนซ้ำทับลอยเดิมไม่รู้กี่ครั้งต่อกี่ครั้ง ทั้งที่หลักฐานใหม่ ๆ ทั้งในไทยและในต่างประเทศก็ทยอยถูกศึกษามากขึ้นในทุกวัน

.

กลับมาที่เรื่องของหนังสือ "ละครการเมือง 24 มิถุนายน 2475" ในฉบับพิมพ์ครั้งที่ 3 นี้ เนื้อหาในหนังสือถูกแบ่งออกเป็น 4 บทใหญ่ และ 1 ภาคผนวกที่ได้รวบรวมเอาหลักฐานที่ถูกเปิดเผยและปรากฏอยู่ในช่วงเวลานั้นมารวมไว้ให้คนได้อ่าน (แต่อย่างที่บอกในเรื่องของการใช้หลักฐาน) โดยเนื้อหาของ "ละครการเมือง 24 มิถุนายน 2475" แบ่งออกเป็นดังนี้

.

บทที่ 1 ความวุ่นวายในเมืองสยาม 24 มิถุนายน - 4 กรกฎาคม 2475

.

บทที่ 2 สยาม : 6 เดือนภายใต้คณะกรรมการราษฏร

.

บทที่ 3 สยาม : 6 เดือนภายใต้รัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราข 2475 (10 ธันวาคม 2475 - 20 มิถุนายน 2475)

.

บทที่ 4 พระบรมวงศานุวงศ์ภายหลัง 24 มิถุนายน 2475

.

ภาคผนวก

(1) พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช 2475

(2) พระราชบันทึก 1,2,3

(3) พระราชหัตถเลขาสละราชสมบัติ

(4) เพลงคณะราษฎร เพลงชาติมหาชัย

.

เมื่ออ่าน "ละครการเมือง 24 มิถุนายน 2475" จบลง มันทำให้เราคิดถึงคำพูดของอาจารย์ท่านหนึ่งว่า "นักประวัติศาสตร์เชื่อถือหลักฐานชั้นต้น แต่เราจะรู้ได้อย่างไรว่าหลักฐานชั้นต้นนั้นถูกต้อง" และคำตอบของอาจารย์ผู้ใหญ่อีกท่านได้บอกเอาไว้ว่า "เมื่อเป็นเช่นนั้น งานประวัติศาสตร์จึงเป็นงานที่มีพลวัต ผู้ศึกษาวิจัยต้องคุยกับหลักฐานให้เป็น คุยกับหลักฐานให้บ่อย และคอยตรวจสอบมันซ้ำ ๆ อยู่เสมอ" เพราะอย่างไรเสียก็เหมือนกับเนื้อเพลงของ "สุเทพ วงศ์กำแหง" ที่ร้องว่า

.

"โลกนี้นี่ดูยิ่งดูยอกย้อน

เปรียบเหมือนละคร

ถึงบทเมื่อตอน เร้าใจ

บทบาทลีลาแตกต่างกันไป

ถึงสูงเพียงใด

ต่างจบลงไปเหมือนกัน"